Zmiana rozmiaru tekstu

-A A +A

Mgr Beata Grzegorczyk, "Rola religii w życiu osób w podeszłym wieku"

 

Seniorzy codziennie muszą borykać się z różnorodnymi problemami, które znacząco wpływają na jakość ich życia. Biorąc pod uwagę aspekt biologiczny wielu podeszłego, można stwierdzić, iż ten etap ludzkiej egzystencji  charakteryzuje się wieloma chorobami, które w sposób widoczny zmniejszają komfort życia ludzi tzw. trzeciego wieku. Jednak starość ludzka to nie tylko problemy natury biologicznej. W momencie zakończenia pracy zawodowej i przejścia na emeryturę również aspekt socjologiczny ulega zmianie. Zmniejszają się kontakty społeczne, dochodzi do utraty dotychczas pełnionych ról. Seniorzy przestają być pracownikami, przełożonymi. Dzieci dorastają i wyprowadzają się z domu. Wtedy, w dużej mierze seniorzy przyjmują  bierną postawę, która przyspiesza dezintegrację psychiczną oraz społeczną człowieka. Trudności w przystosowaniu się do nowej sytuacji życiowej, wyrażają się w braku umiejętności kompensacji pewnych strat.

Jednak człowiek nie żyje tylko ziemskim sprawami. Od zarania dziejów szukał czegoś więcej. Jakichś wyższych wartości. Do takich wartości należy religia. Otwarcie się na wiarę,  wartości transcendentalne dodaje otuchy w kryzysowych sytuacjach życiowych, jaką jest między innymi starość. Wiara w Boga oraz uczestnictwo w kulcie religijnym może pomóc człowiekowi stawić czoła wszystkim przeciwnościom losu. Skuteczność  działalności Kościoła, która jest  skierowana do ludzi starszych zależna jest w dużej mierze od wiedzy z zakresu gerontologii, jaką dysponują duchowni na temat tego etapu ludzkiej egzystencji. Niosąc posługę tej  specyficznej grupie wiernych, jaką są ludzie w trzecim wieku należy uwzględniać różnorodne wspomniane zmiany zachodzące biologiczne oraz psychiczne człowieka.  Ich następstwem są bardzo często ograniczenia oraz problemy , takie jak na przykład poczucie samotności, czy lęk przed końcem życia. Pojawić się on  może szczególnie w wieku podeszłym, ponieważ  starość kojarzy się z końcem, a także jest okresem podsumowania całego dotychczasowego życia, przemyśleń czy próbą znalezienia odpowiedzi na  pytania związane z sensem istnienia. Bliskość śmierci odczuwana jest tym mocniej, im częściej umierają osoby z bliskiego otoczenia.

Zdaniem filozofa Paula Tilicha można wyróżnić trzy rodzaje lęku egzystencjalnego. Są to

  • lęk przed losem i śmiercią,
  • lęk przed pustką i bezsensem,
  • lęk przed winą i potępieniem.

 

Religia nie uwalnia człowieka od lęku przed śmiercią. Spotykać go można zarówno u osób religijnych, jak również u tych, którzy deklarują się, jako ateiści. Dla jednych i drugich ten lęk tragedią. Można się zastanawiać, dlaczego o tym pisze, skoro religia i wiara nie uwalniają ludzkiej istoty od lęku. Odpowiedź jest prosta. Dla człowieka, który w swoim życiu ma inne wartości wyższe, niż wiara i religia śmierć jest końcem jego egzystencji. Postrzegana jest ona, jako to co niszczy i jest absurdalne. Niesie ze sobą ogromne pokłady smutku oraz rozpaczy. Osoby wierzące mimo, iż boją się śmierci, dostrzegają w niej sens i wartość. Śmierć w ich sytuacji oznacza koniec życia tylko na tym ziemskim świecie.

Religia może ukazać w innym świetle wiele utartych ludzkich ocen i pojęć, wskazując, jak wielką wartość ma dobrowolne znoszenie cierpienia, ofiarność i poświęcenie się dla drugich. Religia chrześcijańska zaleca panowanie ducha nad ciałem i jego pożądaniami, wymaga duchowych wysiłków, ascezy w życiu codziennym. Religia i wiara  oferują człowiekowi jako rekompensatę za obecne, często wypełnione bólem oraz cierpieniem życie ziemskie to wieczne w pełni szczęśliwości, gdzie spotka się on z Bogiem, swoim Stwórcą , a także wszystkimi innymi ludźmi, którzy już przez  bramę śmierci przeszli. Religia przekonuje człowieka o tymczasowości tego życia. Dla ludzi w podeszłym wieku obietnica spotkania w życiu  wiecznym najbliższych zmarłych z rodziny czy przyjaciół jest wielką pociechą.

Okres starości jest czasem przemyśleń, głębszej refleksji, poszukiwania sensu istnienia.  Aktywność religijna  wielu seniorom może pomóc wypełnić tą wewnętrzną pustkę, która jest w nich. Kościół Katolicki  wraz ze wszystkimi swoimi formami kultu religijnego, takimi jak modlitwa w różnorodnych grupach lub udział w przyparafialnych klubach seniora  sprzyja  tworzeniu struktur ochronnych. Sprawia, że senior może poczuć się potrzebny, pomocny oraz  odzyskać często utracony sens. Aktywność religijna w tym trudnym okresie życia to sposób na wyjście z marazmu. Łączność z Bogiem, jaką dzięki temu można uzyskać, daje poczucie niezwykłej więzi z innymi ludźmi, daje siłę oraz pogodę ducha.  Religia dla ludzi, którzy wierzą jest integralną częścią życia, wypełnia pustkę, pozwala na kontynuacje lub nawiązanie sieci nowych kontaktów społecznych. Nie są to jedyne tzw. korzyści. Wiara również pomaga  w zaspokojeniu kilku innych potrzeb, jakimi są  użyteczności publicznej, bezpieczeństwa, przynależności. A także   jest oparciem w chwilach kryzysów, które przeżywa w swoim życiu każdy człowiek.

 

Mgr Beata Grzegorczyk

Ogłoszenia

Brak aktualnych ogłoszeń

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wszelkie prawa zastrzeżone przez Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie 2020